PRAWO DO BIZNESU – Formy prawne prowadzenia działalności. Jak wybrać właściwą?

Zazwyczaj zaczyna się od pomysłu. Jednak prowadzenie własnej firmy to coś więcej niż produkowanie, czy sprzedaż. Jeszcze przed jej założeniem należy podjąć szereg decyzji biurokratyczno-prawnych. Wśród nich tę najważniejszą – jaka forma prawna prowadzenia działalności będzie najbardziej korzystna dla naszego biznesu.

Na pytania odpowiada adwokat Magdalena Oleksiak-Szeląg.

 

Czy w Polsce każdy ma prawo założyć firmę?

Należy na wstępie powiedzieć, że firma to pewien skrót myślowy, przez który należy rozumieć działalność gospodarczą, którą prowadzi się pod firmą – czyli nazwą działalności gospodarczej. Otóż każdy może założyć działalność gospodarczą.  Generalnie nie ma co do tego większych przeszkód i zainteresowani mają swobodę wyboru w zakresie prowadzonej działalności. Oczywiście są od tej generalnej zasady pewne wyjątki. Po pierwsze nie można mieć orzeczonego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Zakaz taki można uzyskać jako środek karny w postępowaniu karnym lub postępowaniu upadłościowym. Po drugie należy pamiętać, że pewne rodzaje działalności mogą być wykonywane dopiero po uzyskaniu odpowiednich zezwoleń, licencji czy koncesji np. sprzedaż alkoholu czy świadczenie usług ochroniarskich.

Jakie mamy w Polsce rodzaje form prawnych prowadzenia działalności i czym one się charakteryzują?

Generalnie działalność gospodarczą można prowadzić w formie jednoosobowej, „grupowo” lub w formie spółki handlowej. Przykładem działalności „grupowej” jest tutaj działalność w formie spółki cywilnej, która jest rodzajem umowy, łączącej co najmniej dwóch samodzielnych przedsiębiorców i określa zasady współpracy między nimi. Zarówno działalność jednoosobowa czy w formie spółki cywilnej będzie działalnością osób fizycznych. Natomiast inny walor ma działalność gospodarcza wykonywana w formie spółek handlowych, które są odrębnymi podmiotami gospodarczymi jak spółka jawna, partnerska, komandytowa, komandytowo-akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółka akcyjna. W spółkach prawa handlowego istotne jest to, że przedsiębiorcą jest spółka, a nie osoby je tworzące. Ponadto w spółkach dochodzi często od oderwania sfery własnościowej spółki od sfery zarządzającej. W zależności od charakteru spółki, będzie można wyróżnić większe wymogi prawne co do stworzenia spółki, sposobu jej prowadzenia, czy odpowiedzialności za jej działalność. Na marginesie można powiedzieć, że działalność gospodarczą można prowadzić w formie spółdzielni.

Czy każdą formę prawną zarejestrujemy w Urzędzie Gminy?

Nie. W Urzędzie Gminy zarejestrujemy tylko działalność jednoosobową czy w formie spółki cywilnej – działalność osób fizycznych. Natomiast działalność gospodarczą w formie spółki handlowej czy spółdzielni wymaga wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, która to procedura toczy się przed właściwym dla siedziby podmiotu sądem rejestrowym (Sądem Rejonowym – Wydział Gospodarczy).

Jaka forma jest najdogodniejsza, gdy planujemy założyć firmę w pojedynkę, a jaka w przypadku, gdy chcemy prowadzić firmę z drugą osobą lub w kilka osób?

Wszystko zależy, co chcemy robić, jak zabezpieczyć siebie i swój majątek, jak bardzo ryzykowne jest nasze przedsięwzięcie, jak również jakie koszty możemy na początek „wyłożyć” na założenie i rejestrację firmy. Najprostszą formą działania “w pojedynkę” jest założenie indywidualnej działalności gospodarczej. Forma ta jest najbardziej przystępna dla osób rozpoczynających karierę w biznesie. Wymaga jedynie wpisu do ewidencji we właściwym Urzędzie Gminy (wtedy można już właściwie rozpocząć działalność), uzyskanie numeru REGON nadawanego przez Urząd Statystyczny, nadania numeru NIP przez Urząd Skarbowy oraz rejestracja w ZUS, obecnie praktycznie wszystko „załatwia” się w jednym miejscu. Ewentualne może być konieczne zawiadomienie Sanepidu, kiedy zatrudniamy pracowników oraz uzyskanie zezwolenia, czy koncesji na określoną działalność.
Natomiast przy kilku osobach, rodzaj działalności zależy między innymi od posiadanego kapitału do wykorzystania, kwestii odpowiedzialności wspólników, ich reprezentacji, czy celu działalności. Zdecydowanie najprostszą i najtańszą w utrzymaniu jest spółka cywilna, uregulowana w kodeksie cywilnym. Do jej założenia wymagane jest zawarcie umowy spółki, natomiast to wspólnicy składają wnioski do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) – spółka ta ma własny NIP i REGON. Minusem jest odpowiedzialność wspólników całym majątkiem za zobowiązania spółki.

Jakie zalety i wady ma działalność gospodarcza?

Niewątpliwą zaletą jest możliwość realizowania swoich pasji i zamierzeń niezależnie od innych osób. Prowadzenie działalności gospodarczej daje pewną niezależność, swobodę doboru współpracowników, a także możliwość odliczenia od podatku kosztów prowadzenia działalności. Negatywną stroną jest konieczność opłacania dość wysokich składek ZUS, brak dolnej granicy dochodów, praca ponad normę, a także konieczność śledzenia zmian przepisów oraz często odpowiedzialność własnym majątkiem.

Jaka jest najbardziej niedoceniana forma prawna, a niosąca wiele korzyści dla prowadzącego firmę?

Według mnie można za taką uznać spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Może zostać założona przez jedną lub więcej osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Minimalny kapitał zakładowy to 5000 zł. Obecnie istnieje możliwość rejestracji Spółki z o.o. przez Internet. Co do zasady, za zobowiązania spółki nie ponoszą odpowiedzialności jej wspólnicy, majątek spółki jest oddzielony od majątków osobistych. Jednak przykładowo gdyby zarząd spółki nie złożył w porę wniosku o upadłość, może odpowiadać na pasywa spółki.

Czym różni się stowarzyszenie od fundacji?

Stowarzyszenia, w zależności do jego formy, jest zakładane przez 3 lub 7 osób. Fundację może powołać do życia jedna osoba, zwana fundatorem. W fundacji nie występują jej członkowie, nie ma walnego zgromadzenia członków, podstawowym organem jest zarząd fundacji. W stowarzyszeniu majątek nie jest kluczowy dla powzięcia działalności, natomiast fundacja powinna takowy posiadać, w formie waluty, ruchomości lub nieruchomości. Stowarzyszenie ma prawo pobierać od członków składki, co w fundacji oczywiście nie ma miejsca. To są najbardziej kluczowe różnice. Zasadniczo w praktyce różnice mogą być niewidoczne. Na pierwszy rzut oka rozróżnia je jedynie nazwa i obecność fundatora.

Czy formę prawną prowadzonej działalności można zmienić?

Tak, jest to możliwe. Zmiana formy działalności może nastąpić przykładowo poprzez: wniesienie jednoosobowej działalności aportem do spółki, sprzedaż majątku na rzecz spółki oraz przekształcenie jednoosobowej działalności w spółkę kapitałową. Ponadto art. 551 §1 kodeksu spółek handlowych pozwala na przekształcenie jednej spółki w drugą.

***

Adwokat Magdalena Oleksiak-Szeląg – Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Asystent sędziego w Wydziale Karnym w Sądzie w Krakowie. Uczestniczka licznych szkoleń i kursów m. in. Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Zawodowych Mediatorów z siedzibą w Warszawie, szkolenie i trening z zakresu ADR, które szczególnie przydało jej się w prowadzonych sprawach rozwodowych. Od kilku lat współpracuje z portalem internetowym, dla którego w ramach stałej współpracy sporządza opinie prawne, pozwy, wnioski, pisma procesowe m.in. z prawa rodzinnego, cywilnego.


Jeżeli macie pytania dotyczące tematyki wywiadu, piszcie poniżej, a nasz Gość odpowie na nie w kolejnej części cyklu.

Dodaj komentarz

Bądź pierwszy!

Powiadom o
avatar
wpDiscuz